By kolagen

O zwierzętach

Wybierając się na foto-łowy przydałoby się wiedzieć conieco o otaczającej nas przyrodzie.

Przyjemniaczki

O tych zwierzętach lepiej wiedzieć i ich unikać – są owady, które chętnie przylecą do Ciebie – bynajmniej nie po to, by pozować przed obiektywem, tylko żeby Cię ukąsić.

  • Kleszcze – podaję je na pierwswzym miejscu listy ponieważ w Polskich warunkach to są najgroźniejsze zwierzęta. Dlaczego? Ponieważ mogą przenosić bardzo groźne choroby (zapalenie opon mózgowych i borelioza!), a są małe (larwy, które też przenoszą choroby są półmilimetrowe) i można nie zuważyć ich ataku. Kleszcze występują głównie na wiosnę, ale spotkać je można przez prawie cały rok. Najczęściej wychodzą na trawy w poszukiwaniu przyszłych nosicieli rano lub popołudniu (ok 16), ale to nie oznacza że w innych porach dnia nie można się na nie natknąć. Najlepiej unikać miejsc gdzie występują jak wilgotne chaszcze i łąki przy pograniczach lasów. Warto psikać się odstraszaczami i obcisłym ubraniem, a po powrocie z chaszczy polecam prysznic/kąpiel. W przypadku znalezienia kleszcza najlepiej delikatnie go usunąć (nie pozostawiając nic w ciele) i udać się do lekarza.
  • Komary – samice komarów to chyba najbardziej uciążliwe dla człowieka owady w Polsce. Wieczorami, w wilgotnych miejscach ciężko uniknąć spotkania z tymi bzyczącymi krwiopijcami, a występują dość licznie i prawie wszędzie. Najlepsza metoda ochrony przed ugryzieniem to użycie środka odstraszającego z DEET. Nawet dość grube spodnie nie są barierą nie do pokonania dla komara (posiada on kłujkę którą potrafi wkłuć w człowieka w jeansach). Na szczęście w naszym klimacie nie przenoszą malarii.
  • Bąki – te duże, krwiopijne muchówki zwykle można spotkać przy jeziorach i w lasach – szczególnie gdy żyją tam jakieś duże ssaki jak konie czy krowy. Ukąszenie jest dość bolesne, można go uniknąć używając środków z DEET.
  • Żądłówki – spotykane na kwiatach błonkówki: osy, pszczoły itp. Same z siebie nie szukają zwady i nie lecą do człowieka. Pszczoły są bardzo łagodne i atakują tylko w obronie własnej – np. gdy się na nich przypadkiem siądzie. Osy, klecanki i szerszenie są agresywniejsze, ale również gdy sami nie niepokoimy ich zbytnio nie powinny nas zaatakować. Osy niestety są amatorami słodkości i chętnie przylatują do słodkiego pożywienia – trzeba uważać żeby nie zjeść przypadkiem owwada (użądlenie w usta lub gardło są bardzo niebezpieczne ponieważ może doprowadzić do uduszenia). Do gniazd tych owadów lepiej się nie zbliżać, ponieważ będą go chciały przed nami obronić, a na dodatek na sygnał do ataku przystąpią do niego inne osobniki danego roju. Zwykle użądlenie jest bardzo bolesne i skutkuje gorączką oraz opuchlizną, a w przypadkach gdy osoba użądlona jest alergikiem objawy mogą być dotkliwsze.
  • Żmije – w Polsce występuje parę gatunków węży, w tym tylko jeden jadowity: żmija zygzakowata. Gady te lubią się wygrzewać na leśnych polanach, ale kryją się w różnych zakamarkach. Ugryzienie stosują jako ostateczność, gdy czują się zagrożone, wcześniej zwykle syczą i starają się odstraszyć napastnika. W przypadku ugryzienia należy zachować spokój i udać się do lekarza.
  • Wścieklizna – jest to groźna choroba przenoszona przez ssaki (psy, koty, lisy, gryzonie itp.). Zarażone nią zwierzęta dziwnie się zachowują: albo agresywnie, albo na odwrót – sprawiają wrażenie oswojonych i przyjaznych. Dlatego należy pamiętać że dzikie zwierzęta najlepiej obserwować z odległości, a ich naturalną reakcją na człowieka powinna być ucieczka. Żyjące w miastach dzikie zwierzęta (jak wiewiórki) przyzwyczaiły się do obecności czlowieka i dlatego czasem trudno poznać czy dany osobnik nie jest chory. Zarazić się można głównie poprzez ugryzienie, a sama choroba ma długi okres ikubacji, a objawy pojawiają się gdy jest już za późno by uratować chorego dlatego po każdym ugryzieniu należy jak najszybciej udać się do lekarza.
  • Rośliny – poszukując ciekawych stworzeń będziemy przedzierać się przez różne chaszcze. Na szczęście w naszych warunkach nie ma zbyt wiele groźnych dla nas roślin – łatwiej uszkodzić ubranie o kolce różnego rodzaju pnącz. Powszechnie występuje pokrzywa, której poparzenie można nazwać nieprzyjemnym, ale nie powinno wyrządzić większej szkody (a nawet jest uważane za zdrowe). Dużo groźniejszy jest barszcz Sosnowskiego – roślina o wielkich liściach i kwiatach tworzących duże baldachy. Zetknięcie z nim powoduje duze podrażnienia skóry, a nawet oparzenia trzeciego stopnia, a osoby uczulone moga zostać nawet oparzone kroplami soku rośliny uniesionymi przez wiatr. Groźny też może być kontakt ze skórą wilczomlecza i kaczeńca błotnego – warto zobaczyć jak te rośliny wyglądają by nie brać ich do ręki, w większości wystarczy posiadać długie spodnie, które ochronią nasze nogi.
    Zupełnie inną sprawą są rośliny niejadalne i trujące – NIGDY NIE JEDZ NIEZNANYCH ROŚLIN I GRZYBÓW! A nawet znane nam owoce mogą być spryskane jakimiś chemikaliami, więc najlepiej dysponować własnym prowiantem – choć nie powiem, że nie lubię podjeść sobie leśnych borówek.

Robale-modele

Tu spisałem moje ogólne spostrzeżenia dotyczące zachowań różnych zwierząt w odniesieniu do makrofotografii.

  • Pozujące. Np. pająki budujące sieci. Stosunkowo najprostrze do fotografowania stworzenia, a niektóre na dodatek dość powszechne – najlepiej od nich zaczynać zabawę z makrofotografią. Warto wytężyć wzrok, być spostrzegawczym i wypatrzeć jakąś pajęczynę z czekającym pająkiem – po pewnym czasie będziecie myśleć „jakbym był pająkiem to tu bym budował sieć”.
    Niestety jeśli taki pająk poczuje zagrożenie (albo gdy po prostu nie zauważysz go i wpakujesz się w sieć) chowa się i wtedy ciężko już o dobre zdjęcia.
    Gdy zauważysz ładną sieć można być pewnym, że gdzieś obok będzie pająk (zwykle proporcjonalnie duży do sieci). Albo będzie siedział na jej środku (w czasie żerowania) albo będzie przy jakimś (zwykle górnym) „zaczepie” pajęczyny lub też będzie schowany w jakimś lejku.
    Są też pająki budujące pajęczyny o bardziej niechlujnym wyglądzie (np. osnuwiki), zwykle też przesiadują na niej.

  • Pozujące, ale strachliwe. Większość spotykanych owadów (muchówki) można zaliczyć do tej kategorii. Zwykle zauważam je gdy odpoczywają na jakimś liściu w słońcu lub chodzą po jakimś kwiatku. Dopuki nie zauważą mojej obecności (lub nie padnie na nie mój cień) są spokojne i da się im zrobić zdjęcie, aż tu nagle… myk, i już ich nie ma.
  • Zakamuflowane. Samo zrobienie im zdjęcia nie jest trudne gdyż zwykle nie są zbyt ruchliwe dopuki się ich nie spłoszy. Najtrudniejsze jest samo zauważenie ich – owady te potrafią przypominać różne części roślin, mieć kolor podłoża i idealnie zlewać się z tłem.
  • Ruchliwe. Np. mrówki, pszczoły. Niby proste cele, są prawie wszędzie, jest ich mnóstwo, ale cały czas w ruchu. Nawet jedzą biegu. Trzeba klikać po prostu jak najwięcej zdjęć, czasem ustawiając się „na trasie” danego owada licząc że znajdzie się w miejscu w którym już przygotowaliśmy się do zdjęcia.
  • Pluskwiaki – mimo że potrafią latać nieczęsto korzystają z tej umiejętności co ułatwia ich fotografowanie.
  • Chrząszcze – zwykle powolne (prócz biegaczowatych) owady, którym dość łatwo zrobić zdjęcie. Przestraszone albo odlatują albo stosują metodę puszczenia się gałązki na której siedzą.
  • Ważki – zauważyłem że ważki często mają swoje „ulubione miejsca” obserwacyjne (zwykle wysoka trzcina/gałązka, z której widać okolicę). Jeżeli upatrzysz jakąś, a ta zaniepokojona odfrunie, możesz poczekać – często owad polata wokoło i wróci dokładnie w to samo miejsce.
  • Motyle. Zwykle cały czas latają (i to w dość „chwiejny” sposób). Z racji wielkości i zwykle jaskrawych kolorów motyli trudniej stracić z oczu i da się je „ścigać” po łące i warto, bo owad ten na szczęście czasem ląduje odsapnąć i można mu wtedy zrobić zdjęcie. Motyle lubią nagrzewać się na słońcu (szczególnie gdy jest chłodniej) – można wtedy wykorzystać taką kąpiel słoneczną owada do sesji zdjęciowej.
    Dochodzi problem złapania ostrości na całym zwierzęciu – przy większym zbliżeniu da się złapać ostrość na całych skrzydłach tylko gdy są ustawione prostopadle do nas. Poza tym motyle są dość duże (jak na owady) i nie ma zbyt dużego pola manewru ze zbliżeniem.

  • Maleństwa. Naprawdę małe robaczki, takie jak małe mszyce, muszki owocówki czy skoczogonki. Tu problem ze zrobieniem zdjęcia leży głównie w ograniczeniach sprzętu fotograficznego. Powiększenie musi być naprawdę duże, a wtedy głębia ostrości robi się przerażająco mała i złapanie w niej obiektu jest bardzo trudne. A gdy nasz model jest dość ruchliwy to czasem wręcz niemożliwe jest objęcie go kadrem.

Bioróżnorodność

Występowanie danych gatunków zwierząt warunkują głównie dwa czynniki: miejsce i czas.
Pisząc CZAS mam na myśli nie tylko skali „mikro” czyli pory dnia (i nocy), ale głównie miesiąc/porę roku. Większość owadów pojawia się w określonych ramach czasowych. Często dane gatunki występują przez bardzo krótki okres w roku, inne za to można spotkać prawie cały czas. Data spotkania danego osobnika może być bardzo pomocna przy oznaczeniu jego gatunku.
Każdy gatunek ma charakterystyczne dla siebie mapy występowania (niestety nie zawsze znane), może występować w określonych krajach czy szerokościach geograficznych. A w danym rejonie też zwykle nie występuje wszędzie tylko w preferowanych przez siebie biotopach. Biotop to inaczej środowisko życia np. las, łąka, szuwary, staw, rzeka itp. W każdym takim środowisku można spotkać charakterystyczne dla niego rośliny i zwierzęta. A też w jednym miejscu inne zwierzęta znajdziemy spacerujące na ziemi, inne będą wygrzewać się na liściach lub gałęziach, niektóre będa spijać nektar z kwiatów lub wypijać soki z roślin. Większość owadów preferuje określone rośliny żywicielskie – czasem żywią się tylko jednym gatunkiem rośliny. Podobnie pasożyty (a nawet w większym stopniu) atakują zwykle określony gatunek ofiar. Drapieżniki są chyba najbardziej wszechstronne jeśli chodzi o pożywienie, ale też bywają bardziej wybredne gatunki.
Dlaczego niektóre stworzenia są „rzadkie”?
Na wstępie trzeba zaznaczyć, że ekspansja człowieka i wpływ cywilizacji na środowisko naturalne ma straszny wpływ na otaczający nas ekosystem – dlatego wiele gatunków zwierząt występuje coraz rzadziej.
Są zwierzęta, które prowadzą skryty tryb życia i ciężko je spotkać. Niektóre występują w bardzo określonych warunkach i miejscach – bywa, że dany gatunek występuje tylko w jednym, jedynym miejscu (endemit). Również czas występowania ma wpływ na szanse spotkania danego stworzenia – pamiętajmy, że wiele owadów większość życia spędza schowana pod ziemią lub korą jako larwa i dopiero po przeobrażeniu w formę dorosłą wychodzi na powierzchnię gdzie może żyć krótki czas.
Tak jak wspomniałem wcześniej są gatunki, które spotkać można prawie cały rok, są powszechne w całym kraju. Gdybym robił zdjęcia wszystkim spotkanym bezkręgowcom to miałbym kolekcję głównie ścierwic, darowników, pszczół, rusałek pawików itp. Dlatego, jako że ciągle poszukuję nowych gatunków do kolecji, czasem rezygnuję z sesji takich popularnych stworzeń. Najgorsze że często ich rzadziej spotykani kuzyni różnią się małymi szczegółami, których z daleka nie zauważę.

Makrokalendarz:

Oczywiście owady można spotkać cały rok, ale najłatwiej to zrobić w lecie. W zimie większość potencjalnych modeli jest gdzieś głęboko schowana, można napotkać tylko na gatunki synatropijne czyli chowające się w domostwach oraz rzadkie zimnolubne stworzenia. W zimie też można szukać pod kamieniami, korą, a nawet robić małe wykopki (ponieważ stworzenia chowają się pod ziemią).
Przeważnie w marcu zaczynają pojawiać się pierwsze robaki.
Wiosną w powietrzu pojawiają się ważki (niektóre gatunki dopiero w lecie).
W maju pojawiają się motyle, w czerwcu już większość gatunków lata.
Na przełom lipca/sierpnia wypada zmiana pokoleń u motyli, które mają parę pokoleń w roku. We wrześniu spotkanie motyla może być coraz trudniejsze.
Na przełomie września i października można zaobserwować spadek aktywności owadów i, w zależności od temperatury, w październiku i listopadzie już ciężko spotkać jakieś hasające stworzonka.


0 Responses to “o zwierzętach”



  1. Dodaj komentarz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s




%d blogerów lubi to: